Değişik özellikteki bazı deri hastalıklarına verilen genel bir isimdir. Tıp dilinde bu hastalıklar özelliklerine göre ayrı ayrı isimler alır. Ancak dilde, yüzün yanak, alın, çene kısımlarında parça parça tozlanmış, pudra ponponu dokundurulmuş gibi görünen deri bozukluklarına temriye denir.

Hekimlikte deri trekofisisi denilen ve kelliği ortaya çıkaran trikofitonun bir başka cinsi oldukları bilinmektedir.
Kediden, köpekten, danadan insana geçen mantar cinsi asalak, deride beyaz pullu, kepekli, pembemsi levhacıklar meydana gelir. Çevresi sağlam deriden iyice ayrılmış olan bu yuvarlak levhacıklar bazen kabarcık biçiminde de olur, böyle durumlarda kaşıntı yaparlar.

Bu tür deri hastalığı lenfatik bünyeli, zayıf yapılı kimselerde daha çok görüldüğünden hastalar her şeyden önce iyi beslenmeli ve kuvvet ilaçlan almalıdır. Ayrıca deriye krizofanikli pomatlar, yan yarıya alkolle sulandırılmış tentürdiyot sürülmelidir. Bu tür deri hastalıkları bulaşıcı olduklarından tedavisinin erken başlatılması bir başkasına geçmesini önlemek bakımından yararlıdır.

Beyninizin hangi lobunun çalıştığı kişiliğinizin seçimlerinizin aynası oluyor. Beyin lobları incelemesi şirketlerin eleman seçiminde eşlerin ileride mutlu olup olamayacaklarını anlamada yönetici seçimlerinde ciddi olarak işe yarayan bir yöntem. Uzmanlar beyni dörde bölüyor ve hangi alanlarda başarılı olacağınızı söylüyor.

Hepimiz farklı farklı!
Kimimiz duygusalız kimimiz de hiç beklenmedik zamanlarda aşırı tepkiler veriyoruz. Bazıları aşkı bile bir matematik problemi çözercesine formüle etmeye çabalıyor bazıları hayatı organize ederken tam bir hayal âleminde yaşıyor.

Söz konusu insan ve davranışları olduğunda bir bütünlük sağlamak zor. İşte bu noktada nörologlar ve kişisel gelişim uzmanlarının insan beynine ilişkin araştırmaları giriyor devreye.

Bu konuda ilk çalışmayı yapanlardan biri Ned Herrmann. General Electric Yönetim ve Gelişim Departmanı'nda Kişisel gelişim uzmanı olarak çalışan Ned Herrmann bir çok insanın neden birbirinden bu kadar farklı tavırlar gösterdiğini merak etmeye başladı ve 1976 yılında insan beyninin nasıl bir sistemle çalıştığını anlamak için 40 yaşından sonra nöroloji okudu. Ve o yıllara kadar sadece sağ ve sol beynin çalışmalarına ilişkin yapılan araştırmalara bir yenisi eklendi. Herrmann'ın araştırmalarına kadar insan beyni sağ ve sol lob olarak biliniyordu.

İşte renklerin anlamı

Mavi
Düşüncede rasyonel açık sonuç odaklı bir kişiliğe sahip. Bakış açısı net ve tarafsızdır. Kendini ifade biçimi; sayısal ve problem çözücü.

Sarı
Düşüncede spontandır. Holistik ve heyecanlıdır. Bakış açısı renkli görsel bütüne odaklıdır. Kendini ifade biçimi; hack cümlesifor ve hayalci.

Yeşil
Düşüncede seçici. Düzenli. Bakış açısı detaycı ve bütüncül. Kendini ifade biçimi; planlı ve kontrollü.

Kırmızı
Düşüncede duygusaldır. Arkadaş ve dosttur. Bakış açısı kendine göredir. Kendini ifade biçimi duygusaldır.

Ancak Herrmann beynin iki kesitine iki kesit daha ekledi ve dörde bölmüş oldu. Yani sağ ön ve arka lob ile sol ön ve arka lob olarak beyni kesitlere ayırdı. Peki ama beyni loblara ayırmak neden gerekiyordu? Çünkü beynimizin baskın olan lobu meslek planlama evlilik terapilerinde eşler arasında uyumu arama meslek belirleme departman oluşturma üniversite sınavı iletişim kurma satışta ikna edebilme yaşamda etkili ve sağlıklı sonuca gidebilmek açısından önemliydi. Ned Herrmann'ı yola çıkaran da bunlardı. Herrmann'ın 140 cevap seçeneği içeren testi birbirine bağlı sorulardan oluşuyor. Yani bir sorunun devamında ona bağlı bir başka soru var ve test bittiğinde sizin tüm tercihleriniz ortaya çıkıyor. Sonuç olarak halen kullanılan bu teste verilen cevaplar kişinin yaşamsal tercihlerini hobilerini garantici mi yoksa kuralsız mı olduğunu risk alıp alamadığını ortaya çıkartıyor. Ned Herrman bu test sonucunda ağırlıklı çalışan beyin loblarına da yine psikolojinin renklere getirdiği açıklamalara göre isim vermiş. Psikolojide mavi analitik ve sorgulayandır yeşil sağlığı garantiyi temsil eder kırmızı duyguyu ve ihtirası sarı ise rahatlatıcıdır ve özgürlüğü temsil eder. O nedenledir ki terapi odalarının çoğu sarıya boyanır…

Beynin çalışma sistemini belirleyen etkenler
İnsan beyninde hangi lobun etkin olacağı yüzde 30 oranında doğuştan belirleniyor. Yüzde 70'ini ise sonradan bizi ailemizin yetiştirmesine göre geliştiriyoruz. Genelde anne ve babamızın baskın lobu neyse biz de onu geliştiriyoruz. Sonra anaokulu dönemine kadar hayatımızda önemli olan birçok şeyi öğreniyoruz. Bu süreç 7 yaşına kadar tamamlanıyor. Kiminle evlenirsek mutlu oluruz kiminle aynı departmanda uyumlu çalışabiliriz? Bu soruların cevabını lobların baskınlığı veriyor. Beynimizde hangi lobun baskın çalıştığını bilirsek karşımızdakiyle ona göre iletişimde bulunabiliriz.

Psikolog ve NLP uzmanı Adalet Bağdu'ya göre Ned Herrmann'ın yarattığı test olan 'Herrmann Brain Test' ile belirlenen sonuçlarla insan beyninin hangi lobunun baskın çalıştığı ortaya çıkıyor ve buna göre de insanların kişilik özellikleri şöyle bir seyir izliyor:

Mavi loblu insanlar
Maviler beyninin sol ön lobu çok iyi çalışanlar arasından çıkar. Analitik olurlar her şeyi mantık çerçevesinde değerlendirirler. Yaşamı aşkı sevgiyi formüle etmeye çabalarlar ve bu onların işidir. Bağdu'ya göre 'Maviler' diğer lobları gelişmiş insanlara oranla sözel iletişimde geri planda olur. Bir insanın beyninin çalışması sadece mavide kalıyorsa onlardan teknik adamlar çıkar.

Maviler sadece mavide kaldıklarında asosyal insanlar olurlar. Onların dış görünüşlerine bakınca kılık kıyafetleri gündem dışıdır arabaları eskidir. Onlar için sonuçlara gitmek önemlidir. Rakamlardan çok iyi anladıkları için rakamsal problemleri olağanüstü hızlı ve başarılı bir şekilde çözerler. Birçok mühendis hep mavilerden çıkar onlar sınıflardaki en iyi matematik öğrencilerdir. Adrenalin için sarı lobu ağır basanlarla evlenirler. Dalmak araba yarışları tırmanmak gibi adrenalin gerektiren sporları yaparlar. Maviler genelde iş dünyasındaki erkeklerdir. Kadınlar arasından daha az sayıda mavi çıkar. Çok başarılı projeleri olan insanlar olmalarına rağmen her şeyi formüle ettikleri için ilişkiyi de formüle ederler ve onlardan iyi yönetici değil iyi sistem adamı olur. Aşkı bile matematiksel olarak değerlendirip hayatı basamaklara bölerler. Eğitimde fizik-matematik dersleri çok başarılı olan öğrenciler olurlar.

HİPERTANSİYON VE ANTİHİPERTANSİF İLAÇLAR
Kan basıncı sistemik arterler içindeki hidrostatik basınçtır. Total periferal rezistans ve kardiyak output ile doğru orantılı olarak değişmektedir.
Hipertansiyon, sistemik arteriyel kan basıncının sürekli olarak normal değerlerin üstünde çıkması ile kendini gösteren bir kalp-damar hastalığıdır. Hipertansiyon için ortalama olarak kabul edilen minimal değerler 90/150 mmHg dir. Bu değerler yaş, cinsiyet etnik kaynağa göre değişebilmektedir.
HİPERTANSİYON VE ANTİHİPERTANSİF İLAÇLAR
n HİPERTANSİYON TEDAVİSİNDE KULLANILAN İLAÇLAR
n Tedavinin amacı, kardiyovasküler hastalık riskini azalmak ve bundan dolayı erken ölümleri önlemek için kan basıncını düşürmektir. Hedeflenen sonuçlar kan basıncının 90/150 mmHg nın altında tutulmasıdır. Anti hipertansif ilaçlar 8 gruba ayrılırlar
n Diüretikler (özellikle tiazid grubu)
n Adrenerjik reseptör blokerleri
n Adrenerjik nöron blokerleri
n Santral etkili sempatolitik ilaçlar
n Kalsiyum kanal blokerleri
n ADE inhibitörleri ve Anjiotensin reseptör antagonistleri
n Direkt etkili vazodilatörler ve K kanal açıcıları
n Sadece hipertansif kriz tedavisinde kullanılan ilaçlar
5.KALSİYUM KANAL BLOKERLERİ
Kimyasal yapılarına göre 3 gruba ayrılırlar
n Dihidropridin türevleri
Nifedipin, nikardipin, nitrendipin, nizoldipin, amlodipin, felodipin, lasidipin
n Fenilalkilamin türevi
Verapamil
n Benzotiazepin türevi
Diltiazem
n Kalsiyum antagonistlerinin damar genişletici etkisi arterlerde belirgindir. Böbrek ve serebral kan akımında ve glomerüler filtrasyon hızında azalma yapmazlar.
n Nifedipin vb diüretik etki gösterirler.
n Kalsiyum antagonistleri hafif ve orta şiddetli hipertansiyonda tek ilaç olarak kullanılabilirler.
n Kalp bozukluğu olmayanlarda DHP türevleri, anjina pektoris ve belirgin taşiaritmisi (supraventriküler taşikardi, atrium fibrilasyonu gibi) olanlarda verapamil ya da diltiazem tercih edilir.
n Kalsiyum kanal blokerlerinin hepsi ADE inhibitörleriyle kombine kullanılabilir. Buna karşın beta blokerlerle DHP ve diltiazem kombine kullanılır.
n Diüretik ve Beta-blokerler ile karşılaştırıldığında;
n Kalp, beyin ve böbrek kan akımını azaltmazlar
n Karbohidrat ve lipid metabolizmasını bozmazlar
n Daha az ve daha seyrek ortostatik hipotansiyon yaparlar

n Kalsiyum kanal blokerlerinin yan tesirleri
1.DHP türevleri vazodilatasyona bağlı olarak, baş ağrısı yüzde kızarma ve reflex sempatik aktivasyon sonucu kalpte palpitasyon
2.Verapamil, bradikardi, AV iletimin yavaşlaması ve konstipasyon
3.Diltiazem, bradikardi, AV iletimin yavaşlaması ve zaman zaman deride kızarıklık
n Sadece hipertansif kriz tedavisinde kullanılan ilaçlar
Sodyum nitroprussiyat, trimetafan kamsilat, diazoksid
n Bu ilaçlar hipertansiyonun rutin tedavisinde kullanılmazlar. Sadece hipertansif krizin acil tedavisinde kan basıncını kısa zamanda kontrollü olarak çabuk düşürmek için kullanılırlar. Hipertansif kriz, arteriyel kan basıncının aşırı derecede yükselmesinin eşlik ettiği ve müdahale yapılmadığı taktirde hipertansif ensefalopati, intrakranial kanama ve akut sol kalp yetmezliği ile ona bağlı akciğer ödeminin beklendiği acil bir durumdur. I.V infüzyon şeklinde uygulanırlar. Sodyum nitroprussiyat tedavisi yapılırken hastanın plazma bikarbonat, pH, laktat, Po2, ve Pco2 değerlerinin sık olarak ölçülmesi ve siyanür zehirlenmesine karşı el altında sodyum tiyosülfat solüsyonu bulundurulmalıdır.
n Hipertansiyonun rutin tedavisinde kullanılan kaptopril, nifedipin, labetolol ve klonidin yüksek dozda ağızdan verilerek kullanılabilir
n ANTİHİPERTANSİF TEDAVİNİN PRENSİPLERİ
n Hipertansiyon tedavisinde ilaçlalar yan tesirler ve uzun süreli toksik etki oluşturmayacak şekilde tek başına ya da rasyonel kombinasyonlar şeklinde verilebilir. En uygun tedavi en basit olanıdır. Bu amaçla günde 1 kez ilaç alımı tercih edilmektedir. Hipertansiyon tedavisinde çok sayıda ilk ilaç olarak tercih edilecek farmakolojik grup vardır. Bunlar diüretikler , beta-blokerler, kalsiyum antagonistleri ve ACE inhibitörleridir.
n Tedaviye yanıt haftalık ya da aylık periyotlar ile değerlendirilebilir. Tedavi yeterli değilse ve yan tesir yoksa kullanılan ilacın dozu artırılabilir.
n Yan etki varsa ya da tedaviden istenilen sonuç alınamıyorsa alternatif bir monoterapiye geçilir. Alternatif olarak uygun kombinasyon tedavisi de düşünülebilinir.

n KAYNAKLAR:
n Tıbbi Farmakoloji, Cilt 2, Oğuz Kayaalp.
Lippincott Farmakoloji, Richard Harvey.